BPR, RPR en wettelijke bepalingen voor Vaarbewijs 1

Wat zijn wettelijke bepalingen voor Vaarbewijs 1?

Wettelijke bepalingen zijn de regels die het scheepvaartverkeer veilig en ordelijk moeten laten verlopen. Ze bepalen onder andere welk reglement geldt, wie verantwoordelijk is voor het schip, welke vaarregels moeten worden gevolgd en wat je moet doen bij gevaar of een aanvaring.

Voor het examen is het niet voldoende om alleen de afkortingen te kennen. Je moet ook kunnen bepalen welke regel in een praktijksituatie van toepassing is en wie verplicht is om te handelen.

Waar kunnen examenvragen over gaan?

• het toepassingsgebied van het BPR of RPR;
• de betekenis van begrippen zoals schip, klein schip en schipper;
• verplichtingen van de schipper, bemanning en andere opvarenden;
• lichten, dagtekens, geluidsseinen en vaarregels;
• regels voor stilliggen en snelle motorboten;
• varen onder invloed en maatregelen rond de vaarbevoegdheid;
• hulpverlening en verplichtingen na een aanvaring.

Veelgemaakte fout

Kandidaten zoeken soms direct naar een losse vaarregel. Controleer eerst welk reglement geldt en welke persoon volgens dat reglement verantwoordelijk is.

Welke wetten en reglementen moet je herkennen?

De regels voor de binnenvaart zijn verdeeld over wetten en vaarreglementen. De wet geeft het algemene juridische kader. De vaarreglementen werken de verkeersregels voor specifieke vaargebieden verder uit.

Wat regelt het BPR?

Het Binnenvaartpolitiereglement, afgekort BPR, bevat verkeersregels voor een groot deel van de Nederlandse openbare binnenwateren. Het reglement beschrijft hoe schepen zich moeten gedragen en welke signalen, tekens en vaarregels worden gebruikt.

Belangrijke onderwerpen in het BPR

• algemene begrippen en soorten schepen;
• verantwoordelijkheden van schipper, bemanning en opvarenden;
• kentekens en herkenning van schepen;
• lichten en dagtekens;
• geluidsseinen en regels voor marifoongebruik;
• ontmoeten, kruisen, oplopen en voorbijlopen;
• regels voor stilliggen, ankeren en meren;
• verkeerstekens langs en boven het vaarwater;
• bijzondere regels voor snelle motorboten en andere kleine schepen.

Wanneer gebruik je het BPR als uitgangspunt?

Bij een vraag op een gewoon Nederlands binnenwater is het BPR vaak het uitgangspunt. Controleer wel altijd of voor het genoemde vaargebied een bijzonder reglement geldt.

Praktijkvoorbeeld

Je vaart op een Nederlands kanaal en krijgt een vraag over lichten, voorrang of een verkeersteken. Controleer eerst of geen bijzonder vaarreglement is genoemd. Is dat niet het geval, dan beoordeel je de situatie vanuit de BPR-regels.

Veelgemaakte fout

Ga er niet vanuit dat het BPR letterlijk op ieder Nederlands vaarwater geldt. Voor onder andere de Rijn en enkele grens- en kustwateren bestaan afzonderlijke reglementen.

Belangrijke begrippen uit het BPR

Veel examenvragen worden beslist door één juridisch begrip. Lees daarom nauwkeurig hoe het schip of de persoon in de vraag wordt omschreven.

Klein schip en groot schip

Een klein schip is volgens de hoofdregel korter dan 20 meter. Er bestaan uitzonderingen: bepaalde schepen worden ondanks hun lengte niet als klein schip behandeld. Kijk daarom niet uitsluitend naar het aantal meters.

Motorschip en zeilschip

Een schip dat zijn mechanische voortstuwing gebruikt, wordt als motorschip beschouwd. Een zeilboot met gehesen zeilen die ook de motor gebruikt, wordt voor de vaarregels dus niet als uitsluitend zeilend schip behandeld.

Schipper

De schipper draagt de verantwoordelijkheid voor de veilige vaart en voor de naleving van de toepasselijke regels. Dat blijft ook belangrijk wanneer een andere opvarende tijdelijk aan het roer staat.

Goed zeemanschap

Regels kunnen niet iedere gevaarlijke situatie vooraf beschrijven. Wanneer bijzondere omstandigheden dat nodig maken, moet worden gehandeld om direct gevaar te voorkomen. Veiligheid gaat daarbij vóór het star toepassen van een standaardantwoord.

Verantwoordelijkheid van schipper en opvarenden

De schipper is de centrale verantwoordelijke aan boord, maar ook bemanning en andere opvarenden kunnen verplicht zijn aanwijzingen op te volgen en mee te werken aan een veilige vaart.

De schipper

• zorgt dat de toepasselijke vaarregels worden nageleefd;
• houdt rekening met schip, vaarwater, verkeer, zicht, wind en stroom;
• grijpt in wanneer een handeling van een opvarende gevaar veroorzaakt;
• zorgt dat voorgeschreven tekens, lichten en seinen correct worden gebruikt.

Degene aan het roer

Een opvarende kan tijdelijk sturen en zelfstandig koers en snelheid bepalen. Dat neemt de verantwoordelijkheid van de schipper niet automatisch weg. Degene die feitelijk handelt, moet eveneens veilig en volgens de regels varen.

Bemanning en andere opvarenden

Opvarenden moeten aanwijzingen opvolgen die de schipper geeft voor de veiligheid en de goede orde aan boord. Zij mogen het veilige varen niet hinderen door onverantwoord gedrag.

Praktijkvoorbeeld

Een mede-opvarende neemt tijdelijk het roer over. De schipper blijft toezicht houden en moet ingrijpen wanneer de koers, snelheid of bediening onveilig is. De persoon aan het roer moet tegelijkertijd zelf zorgvuldig handelen.

Veelgemaakte fout

Kies niet automatisch het antwoord dat alleen de persoon aan het roer verantwoordelijk is. Kijk naar de rol van zowel de schipper als degene die de concrete handeling uitvoert.

Wat is het RPR en waar geldt het?

Het Rijnvaartpolitiereglement 1995, afgekort RPR, bevat verkeersregels voor de internationale Rijn. In Nederland is dit reglement van belang op de Boven-Rijn, Waal, het Pannerdensch Kanaal, de Neder-Rijn en de Lek.

Het RPR behandelt grotendeels dezelfde typen onderwerpen als het BPR, zoals begrippen, verantwoordelijkheden, lichten, dagtekens, geluidsseinen, marifoongebruik en vaarregels. Voor het examen zijn vooral de regels van belang die afwijken van het BPR.

Waarom gelden daar bijzondere regels?

De Rijn is een internationale vaarweg met veel beroepsvaart. Daarom zijn de verkeersregels internationaal afgestemd en op onderdelen anders uitgewerkt dan de algemene BPR-regels.

Praktijkvoorbeeld

Een examenvraag noemt een ontmoeting tussen een klein schip en een groot schip op de Waal. Begin niet direct met een algemene BPR-voorrangsregel. Noteer eerst dat de Waal RPR-gebied is en beoordeel daarna de situatie.

Veelgemaakte fout

Kandidaten herkennen een bekende voorrangssituatie en passen automatisch de BPR-regel toe. De vermelding van het vaargebied kan juist het detail zijn waarmee de vraag wordt beslist.

BPR en RPR: hoe leer je de verschillen?

BPR en RPR hebben veel onderwerpen gemeen. Het is daarom niet efficiënt om beide reglementen als twee volledig losse lijsten te leren. Gebruik het BPR als basis en noteer per onderwerp welke RPR-afwijking je moet herkennen.

Handige leermethode

1. Leer eerst de algemene BPR-regel.
2. Noteer vervolgens de afwijking of bijzonderheid voor het RPR.
3. Koppel de afwijking aan een herkenbaar vaargebied.
4. Oefen daarna met korte situaties in plaats van losse definities.

Veelgemaakte fout

Leer niet de versimpelde regel dat op het RPR alles altijd precies tegenovergesteld werkt. Beoordeel per onderwerp welke bijzondere regel of verplichting daadwerkelijk van toepassing is.

Alcohol, vaarbevoegdheid en handhaving

De wettelijke bepalingen gaan niet alleen over voorrang en verlichting. Ook de geschiktheid om een schip te voeren en de handhaving van regels rond de vaarbevoegdheid horen bij de examenstof.

Varen onder invloed

Wie een varend schip voert of stuurt, moet in staat zijn dat veilig te doen. De maximaal toegestane alcoholconcentratie is 0,5 promille in het bloed. Bij een ademanalyse is de grens 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht.

Deze grens geldt niet alleen voor beroepsschippers, maar ook voor recreatievaarders. Bovendien mag je ook onder deze grens geen schip voeren of sturen wanneer alcohol, medicijnen, drugs of een combinatie van stoffen je vaarvaardigheid zodanig vermindert dat je niet meer behoorlijk kunt varen.

Onderzoek en handhaving

Bij verdenking van varen onder invloed kunnen controles en verdere onderzoeken plaatsvinden. Voor het examen moet je vooral begrijpen dat deelname aan het scheepvaartverkeer onder invloed juridische gevolgen kan hebben.

Vaarbewijs en vaarbevoegdheid

Een vaarbewijs is niet alleen een bewijs dat aan exameneisen is voldaan. Bij ernstige overtredingen kunnen maatregelen volgen die invloed hebben op het gebruik of behoud van de vaarbevoegdheid.

Hulpverlening en handelen na een aanvaring

Na een aanvaring stopt de verantwoordelijkheid niet bij het voorkomen van verder gevaar. Betrokkenen moeten ook handelen om personen en schepen te helpen en relevante gegevens beschikbaar te stellen.

Eerst direct gevaar beperken

• controleer of personen gewond zijn of overboord zijn geraakt;
• voorkom dat schepen opnieuw met elkaar of met andere objecten botsen;
• beoordeel lekkage, brandgevaar en de stabiliteit van het schip;
• waarschuw zo nodig hulpdiensten en ander scheepvaartverkeer.

Hulp verlenen

Wanneer mensen of schepen in gevaar zijn, moet hulp worden verleend voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is zonder het eigen schip en de eigen opvarenden onverantwoord in gevaar te brengen.

Gegevens verstrekken

Bij een aanvaring moeten betrokken partijen de gegevens verstrekken die nodig zijn om de gebeurtenis en betrokken schepen vast te leggen.

Praktijkvoorbeeld

Na een botsing lijkt alleen materiële schade te zijn ontstaan. Toch controleer je eerst de opvarenden en de toestand van beide schepen. Daarna worden de benodigde gegevens uitgewisseld en wordt zo nodig hulp ingeschakeld.

Veelgemaakte fout

Vaar niet zomaar door omdat het eigen schip nog kan varen. Controleer eerst of hulp nodig is en voldoe aan de verplichtingen die na de aanvaring gelden.

Stappenplan voor examenvragen over wet- en regelgeving

Gebruik bij iedere vraag dezelfde volgorde. Daarmee voorkom je dat je een bekende BPR-regel toepast terwijl de vraag juist over RPR-water of een wettelijke verantwoordelijkheid gaat.

1. Zoek het vaargebied

Staat er een rivier, kanaal, haven of kustwater genoemd? Gebruik die informatie om te bepalen welk reglement als eerste moet worden geraadpleegd.

2. Bepaal het onderwerp

Gaat de vraag over een vaarregel, verlichting, stilliggen, verantwoordelijkheid, alcohol, hulpverlening of een andere wettelijke verplichting?

3. Bepaal wie verantwoordelijk is

Kijk of de vraag spreekt over de schipper, degene aan het roer, bemanning, een eigenaar of een andere betrokkene.

4. Classificeer het schip

Is het een klein of groot schip, een motorschip, een zeilschip, een veerpont, passagiersschip of een bijzondere combinatie?

5. Zoek een afwijking of uitzondering

Controleer of een speciaal vaargebied, bijzonder scheepstype, verkeersteken of noodsituatie de hoofdregel verandert.

6. Vertaal de regel naar een handeling

Formuleer wat werkelijk moet gebeuren: koers wijzigen, snelheid verminderen, ruimte geven, een aanwijzing opvolgen, hulp verlenen of gegevens verstrekken.

Samenvatting: BPR, RPR en wettelijke bepalingen

• Scheepvaartverkeerswet: vormt een algemene basis voor het scheepvaartverkeer en de inrichting en het beheer van scheepvaartwegen.
• BPR: bevat verkeersregels voor veel Nederlandse binnenwateren.
• RPR: geldt in Nederland op de Boven-Rijn, Waal, het Pannerdensch Kanaal, de Neder-Rijn en de Lek.
• Vaargebied eerst: bepaal vóór het toepassen van een regel welk reglement geldt.
• Schipper: draagt de centrale verantwoordelijkheid voor de veilige vaart en de naleving van de regels.
• Opvarenden: moeten veilig handelen en relevante aanwijzingen opvolgen.
• Goed zeemanschap: handel zo nodig anders dan gebruikelijk om direct gevaar te voorkomen.
• Aanvaring: beperk gevaar, verleen zo nodig hulp en verstrek de vereiste gegevens.

Verder leren over Vaarbewijs 1

Wettelijke bepalingen komen in examenvragen vaak samen met voorrang, verlichting en verkeerstekens. Oefen deze onderwerpen daarom in samenhang.

Wil je terug naar het volledige overzicht van de leerstof?